Jak nagrywać rolki telefonem, żeby wyglądały porządnie? Decydują trzy rzeczy i żadna z nich nie jest ustawieniem aparatu: światło, dźwięk i wysokość, na której stoi telefon. Ustawienia są czwarte i przestawiasz je raz, w dwie minuty.
Poradniki na tę frazę przeczą sobie nawzajem i łatwo to sprawdzić. Jeden każe nagrywać w 4K przy 60 klatkach i włączyć HDR. Drugi w Full HD, bo platforma i tak skompresuje. Trzeci zaczyna od listy lamp i gimbali do kupienia. Żaden nie pyta o rzecz, która to rozstrzyga: co się z tym materiałem stanie po nagraniu.
Światło: jedno źródło, z boku, nie zza pleców
Okno wygrywa z każdą lampą, jaką masz w biurze. Nie dlatego, że jest ładniejsze, tylko dlatego, że jest duże. Duże źródło daje miękki cień, który schodzi po twarzy łagodnie, zamiast rysować krechę pod nosem. Górna lampa biurowa robi dokładnie odwrotnie: świeci z sufitu, więc wsadza cień w oczodoły i pod brodę, i twarz wygląda na zmęczoną, choć nikt nie umie wskazać dlaczego.
Kierunek jest ważniejszy od mocy. Ustaw się tak, żeby okno było lekko z przodu i z boku, mniej więcej pod kątem czterdziestu pięciu stopni. Nigdy plecami do okna: telefon mierzy jasność całego kadru, zobaczy jasne tło i przymknie ekspozycję, a Twoja twarz zgaśnie. Jeśli musisz stanąć pod oknem, dotknij twarzy na ekranie i podnieś suwak ekspozycji.
Po zmroku obowiązuje jedna zasada, którą łatwo złamać: nie mieszaj świateł o różnej barwie. Świetlówka w suficie, ciepła lampka na biurku i resztka dnia za oknem dają na twarzy plamy w trzech kolorach naraz, a te plamy siedzą w tym samym pikselu, więc nikt ich potem nie rozdzieli. Zgaś wszystko poza jednym źródłem i odbij je od jasnej ściany, zamiast świecić prosto w twarz.
Dźwięk: dlaczego w nagraniu słychać pokój, a nie Ciebie
Bo mikrofon w telefonie zbiera dźwięk ze wszystkich stron naraz. Słyszy Twój głos bezpośrednio, a chwilę później ten sam głos odbity od ściany, biurka i szyby. Im dalej stoisz, tym większy udział mają odbicia. Stąd ten efekt nagrania w korytarzu.
Wniosek jest tani i nudny: skróć dystans. Kilkadziesiąt centymetrów zamiast dwóch metrów zmienia więcej niż jakikolwiek mikrofon za kilkaset złotych. Jeśli kadr wymaga, żebyś stał dalej, nagraj dźwięk osobno drugim telefonem leżącym poza kadrem i zsynchronizuj po klaśnięciu.
Druga dźwignia to samo pomieszczenie. Puste biuro z gładką podłogą i płytą gipsową dzwoni. Ten sam pokój z dywanem, zasłoną i kanapą brzmi o klasę lepiej, bo miękkie rzeczy pochłaniają odbicia. Nagrywaj tam, gdzie jest bałagan, nie w reprezentacyjnej sali konferencyjnej.
Do tego stały szum, który wszyscy pomijają, bo przestali go słyszeć. Lodówka, klimatyzacja, wentylator w komputerze. W pokoju nie zwracasz na to uwagi, a na nagraniu jest to pierwsze, co słychać.
Test zajmuje pół minuty: nagraj dziesięć sekund gadania i odsłuchaj w słuchawkach. Słychać pokój, to przenieś się albo podejdź bliżej. Mikrofon kupuje się dopiero wtedy, gdy te dwie rzeczy są już załatwione.
Jak nagrywać rolki telefonem: ustawienia, które faktycznie mają znaczenie
Ustawiasz je raz, w ustawieniach systemowych aparatu, i wracasz do nich tylko wtedy, gdy zmienia się przeznaczenie materiału.
| Ustawienie | Jak ustawić | Dlaczego tak |
|---|---|---|
| HDR | wyłącz w ustawieniach aparatu | konwersja do zwykłego obrazu dzieje się poza Twoją kontrolą, na cudzym telefonie |
| Rozdzielczość | Full HD przy nagraniu od razu w pionie, 4K gdy będziesz przekadrowywać | zapas rozdzielczości przydaje się tylko przy przycinaniu kadru |
| Liczba klatek | 30, chyba że planujesz zwolnione tempo | 60 klatek daje cięższy plik i nic poza tym, jeśli nie zwalniasz |
| Ostrość i ekspozycja | zablokuj przed ujęciem, przytrzymując palec na kadrze | inaczej kadr pulsuje przy każdej zmianie w tle |
| Obiektyw | główny, nie szerokokątny, nigdy zoom cyfrowy | szeroki kąt zniekształca twarz, zoom cyfrowy wycina piksele z tej samej matrycy |
| Aplikacja | systemowy aparat, nie kamera w aplikacji społecznościowej | tylko wtedy zostaje Ci oryginalny plik |
| Siatka | włącz | pion trzyma się prosto, linia horyzontu też |
Dwa wiersze z tej tabeli są sprzeczne z tym, co znajdziesz w pierwszych wynikach wyszukiwania, więc rozwinę je osobno.
Zacznijmy od HDR. Telefony nagrywają w nim domyślnie i na własnym ekranie wygląda to świetnie. Problem jest u odbiorcy: materiał HDR musi zostać przeliczony na zwykły obraz wszędzie tam, gdzie nie ma odpowiedniego wyświetlacza albo ktoś wyłączył sobie odtwarzanie takich filmów. Ten przelicznik nie należy do Ciebie. Nie wiesz więc, jak Twój materiał wygląda u ludzi: raz wyprany, raz przekontrastowany, raz świecący na maksa. W SDR decydujesz sam.
Drugi wiersz to kamera wbudowana w aplikację społecznościową. Nagrywasz, montujesz i publikujesz w jednym miejscu, więc wygodnie. Tyle że po publikacji nie masz pliku. Nie zrobisz z tego wersji na inny kanał, nie wyciągniesz kadru na grafikę, nie poprawisz napisów za miesiąc. Firmowy content wraca do Ciebie po pół roku, ale tylko wtedy, gdy oryginał leży na dysku. Co się z tym plikiem dzieje dalej, opisaliśmy we wpisie o tym, dlaczego rolki nie mają zasięgów.
Wysokość telefonu, czyli najczęstszy błąd w firmowych nagraniach
Telefon oparty o kubek na biurku stoi mniej więcej na wysokości brzucha. Kamera patrzy więc na bohatera od dołu: podbródek robi się szerszy, w kadrze ląduje sufit, a pionowe linie ścian i regałów rozjeżdżają się na boki. Nikt tego nie nazwie po imieniu, ale każdy widzi, że coś jest nie tak.
Kamera stoi na wysokości oczu osoby przed obiektywem. Siedzisz, to telefon na wysokości Twoich oczu. Stoisz, to wyżej. Pokazujesz produkt na stole, to nad stołem, nie z boku i od dołu.
Do tego odległość. Obiektyw w telefonie jest szeroki, a szeroki obiektyw z bliska powiększa to, co ma najbliżej: nos, dłoń, brzeg opakowania. Odsuń telefon na długość ręki z zapasem i raczej przytnij kadr później, niż podchodź na dwadzieścia centymetrów.
Gdzie telefon przestaje wystarczać
Granica nie przebiega tam, gdzie się jej szuka. Nie chodzi o rozdzielczość, tylko o to, ile razy materiał zostanie użyty i jak długo ma żyć.
Telefon nadaje się do rzeczy, które dzieją się raz: zza kulis, produkt w ręce, krótka odpowiedź na pytanie klienta, relacja z targów. Materiał żyje tydzień, nikt do niego nie wraca, a nierówne światło jest częścią konwencji.
Przestaje wystarczać, kiedy materiał ma stać na stronie głównej, iść w płatną dystrybucję przez kilka miesięcy albo pokazywać produkt w kolorze zgodnym z tym, co widać w sklepie. Wtedy wchodzi kontrola światła, drugi punkt widzenia, dźwięk nagrany osobno i kolor dociągnięty do packshotów. Tego się nie odtworzy telefonem trzymanym w ręce, choćby matryca była nie wiem jak dobra. Wnętrza to osobny przypadek: kontrast między oknem a resztą pomieszczenia przekracza możliwości małej matrycy, więc albo okno jest białą plamą, albo wnętrze czarną.
Ta granica działa w obie strony i tak ją dzielimy przy prowadzeniu kanałów: część materiałów świadomie zostaje po stronie klienta, bo nagranie z magazynu ma być właśnie z magazynu, a nie z planu. Spoty, kampanie produktowe i filmy na stronę robimy normalnie, ze światłem i dźwiękiem, jak przy produkcji wideo w Poznaniu.
Reszta pułapek, które wychodzą dopiero przy większej produkcji, siedzi we wpisie o błędach w produkcji wideo.
Trzy minuty przed nagraniem
Do przejścia za każdym razem.
- Przetrzyj obiektyw. Telefon leży w kieszeni, a tłuste szkło robi mgłę wokół świateł.
- Włącz tryb nie przeszkadzać. Powiadomienie w trakcie kasuje dubel.
- Sprawdź miejsce na dysku i baterię.
- Ustaw telefon pionowo, na wysokości oczu, i włącz siatkę.
- Zablokuj ostrość i ekspozycję na sobie albo na produkcie.
- Nagraj dziesięć sekund próbnych i odsłuchaj w słuchawkach.
- Zacznij dwie sekundy przed pierwszym słowem, skończ dwie po ostatnim. Montaż potrzebuje zapasu na krawędziach.
Przy serii materiałów nagrywanych jednego dnia dochodzi jeszcze lista ujęć rozpisana wcześniej. Jak to wygląda przy większej sesji, opisaliśmy przy przygotowaniu firmy do dnia zdjęciowego.
FAQ
Przednim czy tylnym aparatem nagrywać?
Tylnym, zawsze gdy masz taką możliwość. Przedni ma słabszą matrycę i szerszy kąt, więc twarz z bliska wychodzi zniekształcona. Jego jedyna przewaga to podgląd siebie na ekranie, a to za mało, żeby oddać jakość.
Czy warto kupić lampę pierścieniową?
Nie na start. Daje płaskie światło z jednego kierunku i charakterystyczne kółko w oku, po którym od razu widać, czym nagrywano. Okno robi to lepiej i za darmo. Przy regularnym nagrywaniu po zmroku sensowniejszy jest jeden większy panel, którego światło odbijesz od ściany.
Nagrywać poziomo i przycinać, czy od razu w pionie?
Od razu w pionie, jeśli materiał idzie tylko na rolki. Kadr komponujesz wtedy pod format, w którym będzie oglądany, i nic Ci się nie urwie po bokach. Poziomo nagrywasz wtedy, gdy ten sam materiał ma trafić też na stronę albo na YouTube, i wtedy w 4K, żeby mieć z czego przyciąć pion.
Jak nagrywać rolki telefonem, kiedy jestem sam przed kamerą?
Ustaw kadr wcześniej z czymś w miejscu, gdzie będziesz stać: krzesłem, plecakiem, czymkolwiek. Zablokuj na tym ostrość i ekspozycję, wtedy telefon nie zacznie ostrzyć od nowa, kiedy wejdziesz w kadr. Nagrywaj dłuższe duble, z zapasem na początku i końcu, żeby nie było widać, jak sięgasz po telefon.
Od czego zacząć
Weź telefon, wejdź do ustawień aparatu, wyłącz HDR i ustaw rozdzielczość. Potem przestaw miejsce, w którym zwykle nagrywasz, tak żeby okno było z boku. To dwie rzeczy na dziś, obie za darmo, i zrobią więcej niż każdy sprzęt, który mógłbyś kupić w tym tygodniu.
Jeśli dojdziesz do momentu, w którym telefon przestaje wystarczać, a nie masz pewności, czy to już ten moment, napisz na [email protected] albo zadzwoń: +48 517 754 270. Zwykle da się to rozstrzygnąć w jednej rozmowie, bez oglądania czegokolwiek.