Wideo pionowe i poziome z jednego dnia zdjęciowego to dziś standard, a nie fanaberia. Film na stronę i YouTube jest poziomy, rolki, TikTok i relacje są pionowe, a mało która firma ma budżet na dwa osobne dni zdjęciowe. Da się z jednego dnia wyjść z oboma formatami, ale tylko wtedy, gdy ta decyzja zapadnie przed nagraniem.
Najczęstszy scenariusz wygląda tak: film nagrywa się w poziomie, a po montażu ktoś prosi o „wersje pionowe na rolki”. Montażysta przycina kadr i okazuje się, że w połowie ujęć bohater stoi przy krawędzi, produkt leży z boku, a gesty rąk wychodzą poza kadr. Pion trzeba składać z tego, co przypadkiem zmieściło się w środku.
Trzy sposoby na dwa formaty
Kadrowanie z zapasem
Nagrywasz w poziomie, w wysokiej rozdzielczości, i pilnujesz, żeby wszystko ważne działo się w środkowej części kadru. Na monitorze podglądu ustawia się nakładkę pokazującą, co zostanie po przycięciu do pionu.
Zaleta: jedna kamera, jeden przebieg. Wada: poziomy kadr jest bardziej centralny i statyczny, niż byłby bez tego ograniczenia.
Dwie kamery
Jedna kamera nagrywa poziomo, druga obrócona do pionu, obok. Każdy format ma natywny, przemyślany kadr.
Zaleta: najlepsza jakość obu wersji, szczególnie przy wypowiedziach do kamery, których nie da się powtórzyć w identyczny sposób. Wada: druga kamera to drugi operator albo przynajmniej więcej pracy przy ustawieniu.
Dwa przejścia
Ta sama scena nagrywana dwa razy: raz poziomo, raz pionowo. Sprawdza się przy produktach, detalach i scenach, które łatwo powtórzyć.
Zaleta: pełna kontrola nad kompozycją w obu formatach. Wada: podwójny czas na każde ujęcie.
W praktyce na jednym planie łączy się wszystkie trzy. Wypowiedzi na dwie kamery, ujęcia produktowe w dwóch przejściach, ujęcia ogólne z zapasem do przycięcia.
Plan ujęć z dwiema kolumnami
Lista ujęć na dzień zdjęciowy dostaje dodatkową kolumnę: format. Przy każdym ujęciu decydujesz, czy jest potrzebne w poziomie, w pionie, czy w obu, i którą metodą powstanie. Brzmi biurokratycznie, a oszczędza godziny na planie, bo nikt nie zastanawia się w trakcie, czy tego ujęcia nie trzeba powtórzyć.
Do tego zasada dla rolek: pierwsze sekundy decydują, czy ktoś zostanie. Pion potrzebuje mocnego otwarcia, które w wersji poziomej może być zupełnie innym ujęciem. Zaplanuj je osobno.
Najczęstsze błędy
- Napisy i logo wypalone w obrazie na planie. Każdy format potrzebuje ich w innym miejscu.
- Ruch kamery w poziomie, który w pionie traci sens. Szeroka panorama po przycięciu do wąskiego paska to głównie rozmazany ruch.
- Ostre krawędzie kadru. Rekwizyty i ludzie przy krawędziach w poziomie znikają w pionie.
- Ten sam montaż w obu formatach. Pionowa wersja zwykle potrzebuje szybszego tempa i krótszego otwarcia.
Jeśli nagrywasz krótkie materiały samodzielnie, telefonem, zasady kadrowania i ustawień opisaliśmy we wpisie o nagrywaniu rolek telefonem.
Najczęstsze pytania
Czy można po prostu przyciąć poziomy film do pionu?
Można, jeśli był nagrany z myślą o tym. Pion wycięty z poziomego kadru to mniej więcej jedna trzecia jego szerokości. Jeśli na planie nikt nie pilnował, żeby najważniejsze rzeczy mieściły się w środku, po przycięciu zostają ucięte głowy, produkty i gesty.
Czy lepiej nagrywać dwoma kamerami?
Przy wypowiedziach do kamery i ujęciach, które trudno powtórzyć, tak. Druga kamera obrócona do pionu daje natywny kadr bez utraty jakości. Przy ujęciach produktowych i scenach, które łatwo powtórzyć, wystarczy jedna kamera i dwa przejścia.
Jaka rozdzielczość jest potrzebna do przycinania?
Do pionu w Full HD wycinanym z poziomego kadru najlepiej nagrywać w 4K. Wtedy po przycięciu zostaje wystarczająco dużo pikseli, żeby pion wyglądał ostro na telefonie.
Co z napisami i grafiką w dwóch formatach?
Projektuj je osobno dla każdego formatu. W pionie dół i góra kadru są zasłaniane przez interfejs aplikacji, więc napisy muszą siedzieć wyżej niż w wersji poziomej.
Od czego zacząć
Przy kolejnym nagraniu zapisz na kartce, gdzie każdy materiał ma trafić. Jeśli na liście są i strona, i rolki, to masz odpowiedź: dwa formaty trzeba zaplanować przed dniem zdjęciowym, a nie w montażu.
Jeśli chcesz zaplanować produkcję tak, żeby z jednego dnia wyszły materiały na wszystkie kanały, zobacz, jak wygląda tworzenie contentu na social media, i napisz na [email protected] albo zadzwoń: +48 517 754 270.