Jeden dzień zdjęciowy, dwa formaty: jak nagrać 16:9 i 9:16 naraz

Film na stronę jest poziomy, rolki są pionowe, a budżet zwykle wystarcza na jeden dzień zdjęciowy. Da się z niego wyjść z oboma formatami, ale decyzja zapada na planie, nie w montażu.

Dwie kamery na statywach, jedna ustawiona poziomo, druga pionowo, nagrywają kobietę wyrabiającą ciasto w kuchni

Wideo pionowe i poziome z jednego dnia zdjęciowego to dziś standard, a nie fanaberia. Film na stronę i YouTube jest poziomy, rolki, TikTok i relacje są pionowe, a mało która firma ma budżet na dwa osobne dni zdjęciowe. Da się z jednego dnia wyjść z oboma formatami, ale tylko wtedy, gdy ta decyzja zapadnie przed nagraniem.

Najczęstszy scenariusz wygląda tak: film nagrywa się w poziomie, a po montażu ktoś prosi o „wersje pionowe na rolki”. Montażysta przycina kadr i okazuje się, że w połowie ujęć bohater stoi przy krawędzi, produkt leży z boku, a gesty rąk wychodzą poza kadr. Pion trzeba składać z tego, co przypadkiem zmieściło się w środku.

Trzy sposoby na dwa formaty

Kadrowanie z zapasem

Nagrywasz w poziomie, w wysokiej rozdzielczości, i pilnujesz, żeby wszystko ważne działo się w środkowej części kadru. Na monitorze podglądu ustawia się nakładkę pokazującą, co zostanie po przycięciu do pionu.

Zaleta: jedna kamera, jeden przebieg. Wada: poziomy kadr jest bardziej centralny i statyczny, niż byłby bez tego ograniczenia.

Dwie kamery

Jedna kamera nagrywa poziomo, druga obrócona do pionu, obok. Każdy format ma natywny, przemyślany kadr.

Zaleta: najlepsza jakość obu wersji, szczególnie przy wypowiedziach do kamery, których nie da się powtórzyć w identyczny sposób. Wada: druga kamera to drugi operator albo przynajmniej więcej pracy przy ustawieniu.

Dwa przejścia

Ta sama scena nagrywana dwa razy: raz poziomo, raz pionowo. Sprawdza się przy produktach, detalach i scenach, które łatwo powtórzyć.

Zaleta: pełna kontrola nad kompozycją w obu formatach. Wada: podwójny czas na każde ujęcie.

W praktyce na jednym planie łączy się wszystkie trzy. Wypowiedzi na dwie kamery, ujęcia produktowe w dwóch przejściach, ujęcia ogólne z zapasem do przycięcia.

Plan ujęć z dwiema kolumnami

Lista ujęć na dzień zdjęciowy dostaje dodatkową kolumnę: format. Przy każdym ujęciu decydujesz, czy jest potrzebne w poziomie, w pionie, czy w obu, i którą metodą powstanie. Brzmi biurokratycznie, a oszczędza godziny na planie, bo nikt nie zastanawia się w trakcie, czy tego ujęcia nie trzeba powtórzyć.

Do tego zasada dla rolek: pierwsze sekundy decydują, czy ktoś zostanie. Pion potrzebuje mocnego otwarcia, które w wersji poziomej może być zupełnie innym ujęciem. Zaplanuj je osobno.

Najczęstsze błędy

  1. Napisy i logo wypalone w obrazie na planie. Każdy format potrzebuje ich w innym miejscu.
  2. Ruch kamery w poziomie, który w pionie traci sens. Szeroka panorama po przycięciu do wąskiego paska to głównie rozmazany ruch.
  3. Ostre krawędzie kadru. Rekwizyty i ludzie przy krawędziach w poziomie znikają w pionie.
  4. Ten sam montaż w obu formatach. Pionowa wersja zwykle potrzebuje szybszego tempa i krótszego otwarcia.

Jeśli nagrywasz krótkie materiały samodzielnie, telefonem, zasady kadrowania i ustawień opisaliśmy we wpisie o nagrywaniu rolek telefonem.

Najczęstsze pytania

Czy można po prostu przyciąć poziomy film do pionu?

Można, jeśli był nagrany z myślą o tym. Pion wycięty z poziomego kadru to mniej więcej jedna trzecia jego szerokości. Jeśli na planie nikt nie pilnował, żeby najważniejsze rzeczy mieściły się w środku, po przycięciu zostają ucięte głowy, produkty i gesty.

Czy lepiej nagrywać dwoma kamerami?

Przy wypowiedziach do kamery i ujęciach, które trudno powtórzyć, tak. Druga kamera obrócona do pionu daje natywny kadr bez utraty jakości. Przy ujęciach produktowych i scenach, które łatwo powtórzyć, wystarczy jedna kamera i dwa przejścia.

Jaka rozdzielczość jest potrzebna do przycinania?

Do pionu w Full HD wycinanym z poziomego kadru najlepiej nagrywać w 4K. Wtedy po przycięciu zostaje wystarczająco dużo pikseli, żeby pion wyglądał ostro na telefonie.

Co z napisami i grafiką w dwóch formatach?

Projektuj je osobno dla każdego formatu. W pionie dół i góra kadru są zasłaniane przez interfejs aplikacji, więc napisy muszą siedzieć wyżej niż w wersji poziomej.

Od czego zacząć

Przy kolejnym nagraniu zapisz na kartce, gdzie każdy materiał ma trafić. Jeśli na liście są i strona, i rolki, to masz odpowiedź: dwa formaty trzeba zaplanować przed dniem zdjęciowym, a nie w montażu.

Jeśli chcesz zaplanować produkcję tak, żeby z jednego dnia wyszły materiały na wszystkie kanały, zobacz, jak wygląda tworzenie contentu na social media, i napisz na [email protected] albo zadzwoń: +48 517 754 270.